De revolutie van een vacaturetekst: van nineties tot nu.

06 mei 2020

Henk van der Draai

Copywriter

arbeidsmarktcommunicatie


Zo’n 25 jaar geleden zag de wereld er heel anders uit. We waren (godzijdank) net van de schoudervullingen af in dameskleding, betaalden nog met de gulden en hadden met Kluivert en Bergkamp wereldspitsen in het Nederlands elftal. Inmiddels is alles anders. Ook in de wondere wervingswereld zijn reuzestappen gemaakt die voor de nodige verandering hebben gezorgd. Hoe zagen de oude vacatures er toen uit en wat zijn we anders gaan doen bij het schrijven van vacatureteksten?

De millenniumwissel aan het einde van de jaren 90 staat me nog vers in het geheugen, toch zit er inmiddels meer dan 20 jaar tussen. In 2 decennia is de digitale revolutie in volle tempo doorgedenderd met als gevolg een totaal nieuwe wervingswereld vol digitale mogelijkheden. Eentje waarin de werkzoekende beter in beeld is als ooit tevoren, waar nieuwe beroepen zijn geboren en andere zijn uitgestorven. Scrum masters bestonden nog niet, ponskaarttypisten wel. De rollen zijn nu omgedraaid, dus hoog tijd voor een terugblik op oude vacatures.

De krant als medium voor vacatureteksten

Arbeidsmarktcommunicatie is als vakgebied ontstaan ten tijde van de digitale revolutie. Van online werven had nog niemand gehoord. Nee, de krant was het medium waar vrijwel alle vacatures ‘blind’ in werden gezet. De kranten waren blij met de verkochte advertentieruimte en kenden hoogtijdagen. In een advertentie van 4 bij 6 centimeter moest je het voor elkaar krijgen om een nieuwe accountmanager aan boord te krijgen. Hoe dát ooit gelukt is met die oude vacatures, blijft een vraagteken.

Bladerend door oude kranten met vacatures valt 1 ding meteen op. De arbeidsvoorwaarden worden vrijwel nooit gebruikt in vacatures. Trouwens, vacatureteksten kunnen we het eigenlijk niet noemen, want naast een functietitel, functie-eisen en contactgegevens, houdt het wel op aan informatie. Vandaag de dag maken veel organisaties er een sport van om alle arbeidsvoorwaarden die er zijn, in een vacaturetekst te proppen. In oude vacatures werd daar niet aan gedacht.

Opkomst van de online vacature

Het Amerikaanse bedrijf Monster komt in 1998 naar Nederland met een initiatief wat later bij iedereen bekend wordt als Monsterboard. Een van de eerste digitale platformen ter wereld waarop vacatureteksten online bekeken kunnen worden. Een revolutie in het HR-landschap, waar vacatures in een klap zichtbaar werden voor miljoenen internetgebruikers. En dat zijn er veel meer dan het aantal krantenabonnees. Conclusie? Oude vacatures hadden een veel minder groot bereik want de doelgroep bestond enkel uit krantlezers. Een select groepje dus.

Inmiddels zijn er veel vacaturesites bijgekomen. Indeed is al enkele jaren de grootste, maar ook Monsterboard en Nationale Vacaturebank doen het anno 2020 goed. Ook al is dat niet altijd het geval geweest. Met de komst van Google for Jobs speelt inmiddels ook ’s werelds grootste zoekmachine in op de online vacaturemarkt. Met de technische mogelijkheden die Google meebrengt, gaan we een nieuw wervingstijdperk in. En Google zou Google niet zijn om via rankingsfactorensysteem er een competitief element in te gooien. Wie de beste vacatureteksten schrijft, komt bovenaan. De oude vacatureteksten zouden in onze tijd geen schijn van kans hebben gehad.

Nieuwe arbeidsvoorwaarden in vacatures

Fulltime werken was niet meer dan normaal en van een mobiele telefoon voor zakelijk gebruik profiteerden alleen de hoge bazen. En thuis je werk doen? Absoluut onmogelijk. Aan de ene kant was de technologie nog niet ver genoeg, maar de leidinggevenden uit die tijd vonden het waarschijnlijk ook veel te spannend om er mee te experimenteren. Een blik op de hedendaagse vacatureteksten laat zien dat HR-professionals en recruiters zaken als thuiswerkmogelijkheden en zelf je eigen start- en eindtijden bepalen graag meenemen in vacatureteksten. En parttime werken is populairder dan ooit, dus ook dat krijgt aandacht in vacatureteksten.

Dan het salaris. Nog steeds rust er een taboe op het benoemen van het salaris in een vacaturetekst, al raken steeds meer organisaties ervan overtuigd het wél te doen. Gelukkig maar. Er is in dat opzicht behoorlijk wat terrein gewonnen ten opzichte van de jaren 90, want het salaris kwam pas in de sollicitatiegesprekken voorzichtig ter sprake. In Nederland zijn we hier iets opener in geworden.

Van handgeschreven brief naar appje

Als laatste grote verandering zien we dat de manier van reageren ook een metamorfose heeft ondergaan. Oude vacatures werden vaak voorzien van een postadres waar men een handgeschreven brief naartoe kon sturen. Tegenwoordig is appen met een recruiter als reactie op een vacaturetekst ingebakken in de arbeidsmarktcommunicatie. Sneller, laagdrempelig en een tikkie efficiënter als je het mij vraagt.

Oude vacatureteksten leren ons dat het altijd beter kan. Beter passend bij de tijd waarin we leven en gerichter op de doelgroep die we zoeken. En waar we in 2040 staan? Moeilijk te zeggen, al zijn er ongetwijfeld lachende gezichten als we dan terugkijken op de manier waarop we nu vacatureteksten schrijven.